*** حیله گر قوجا ***
دئییر: گونلرین بیر گونو شاه اسماعیل ختائی اؤز وزیر – وکیللریایله بیر کندین قیراغیندان کئچیرمیش، گؤرور بیر اوشاق یئره ییخیلیب، دورمایان بیر اوزون قولاغی (ائششگی) تومارلاییر و دئییر: ها باشینا دؤنوم، جئیران یئریشلی اولاغیم دور گؤرهک و ...
آمما اوزون قولاق یئریندن ترپنمیرکی، ترپنمیر اوشاقدا نه حیرصلهنیر و نهده آشیب جوشور هئچ الینده اولان آغاجی دا ایشه سالمیر و دیلینده فقط (یالنیز) باشینا دؤنوم و جان کلمهسی اولور.
حؤکمدار اوشاغین صبرینه، حؤصله سینه لاپ مات قالیر و یاخینلیغا گئدیب، اوشاغا دئییر:
- آبالا، گل منی باشا سال گؤروم بو نه ایشدیر سنی اینجیدیب، الدن سالان حیوانا جان دئییرسن، باشینا دؤنوم سؤیله ییرسن؟
اوغلان اؤزونه مخصوص ایفاده ایله گولوب، جاواب وئریر:
- آی عمی بوراسینی، اؤزومده بیلمیرهم آمما حئیوانا جان دئمهییم اودورکی، دیلیم، آجی سؤزلره، یاوا کلاملارا اؤیرنمهسین.
بو صحنهنی گؤرهن بیر قوجا کیشی کسه یولایله اؤکوزلرینی چیخارییر، حوکمدارین قاباغینا باشلاییر اوشاق دئیهن سؤزلری، اؤکوزلره دئییر و اونلاری تومارلاییر، ختایی اونون سببینی سوروشور، قوجا اوشاق دئیهن کیمی، قاییدیب جاواب وئریر:
- پادشاه ساغ اولسون اوراسینی اؤزومده بیلمیرم، آمما ایستهمیرهم دیلیم یاوا سؤزلره عادت ائلهسین.
حوکمدار، حوکم ائلهییر، اونا بیرایکی چکسینلر. قوجا بونو گؤروب، دوشور ال – ایاغا، ختایی اونو دؤودورمکدن واز کئچیب، دئییر:
- بو گونه کیمی سنین کی دیلین یاخشی سؤزلره عادت ائلهمهییب هئچ بوندان سونرادا ائلهمز.
***
(ترجمه فارسی)
*** پیرمرد حیله گر ***
گویند روزی از روزها شاه اسماعیل ختایی با وزیر و وکیلهایش از کنار روستایی عبور میکردند، که میبینند بچهای زمین افتاده و الاغی را که از زمین بلند نمیشده ، ناز و نوازش میکند و میگوید: دور سرت بگردم ای که راه رفتنت مثل آهو است بلند شو و ...
اما الاغ از جایش تکان نمیخورد که نمیخورد، بچه هم نه عصبانی میشود و نه صبرش لبریز و چوبی که در دست داشت بکار نمیگرفت و در حرفهایش فقط دورت بگردم و کلمه جانم بود.
حاکم از صبر و حوصله بچه مات و مبهوت میشود و نزدیک رفته و به بچه میگوید:
- ای بچه، بیا و به من توضیح بده ببینم این چه کاری است که تو برای حیوانی که تو را اذیت کرده و خستهات نموده است، جانم و دور سرت بگردم میگویی؟
پسر با افاده مخصوصی لبخند زد و جواب داد:
- ای عمو این مسئله را خودم هم نمیدانم اما علت اینکه به حیوان جان میگویم این است که، زبانم حرفهای تلخ و کلامهای بیهوده را یاد نگیرد.
پیرمردی که شاهد این صحنه بود با بستن راه گاومیش هایش را حرکت میدهد، و جلوی چشم حاکم حرفهای بچه را برای گاومیشها تکرار کرده و آنها را نوازش میکند. ختایی علت کارش را میپرسد،مرد پیر مانند بچه جواب میدهد:
شاه به سلامت باد این مسئله را خودم هم نمیدانم، اما نمیخواهم زبانم به حرفهای بیهوده عادت کند.
حاکم حکم میکند که به او شلاق بزنند، پیرمرد این موضوع را فهمید و دست و پایش را گم کرد. ختایی از زدن او منصرف شد و گفت:
- تا به امروز زبان تو به حرفهای خوب عادت نکرده است بعد از این هم عادت نخواهد کرد.
***
برچسب:
نویسنده: محمد رضا جوادیان
تاريخ: پنجشنبه
12 فروردين
1395 ساعت: 11:21